ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
132
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و از خوردن شراب تلخ خوشبوى كنانه « 1 » منفعت يابذ و قراقر « 2 » و نفخ بسيار بوذ نيز و آروغ ترش بسيار بوذ اين كس را و بلغم بسيار كرد آيذ اندر معدهى او و كر قى كند همه « 3 » بلغم بوذ سبيد و زجاجى و طعام تا بگوهر « 4 » سبككوار نبود « 5 » به اين « 5 » جنين معده هضم نيفتد و اكر شراب باقى ماند اندر اين « 6 » معده ترش كردذ جن سركا و اكر قى كند دندانهاش كند كردذ از ترشى آن قى ، و اكر ميل دارذ بسوى ترى جشنكى نبوذش « 7 » و كراب بسيار « 7 » خورذ بسيار زيان دارذش و قراقر « 2 » و نفخ از شراب خوردن بسيار بوذش و دايم از دهان آب روذش هم بخواب و هم ببيدارى و از دهان اين كس [ كند ] « 8 » زند بخاصه جن « 9 » بناشتا بوذ و از خوردن غذاهاء تر هم بقوّت و هم بفعل مضرّت يابذ و بيم بوذ كى باستسقا طبلى و زقى « 10 » باز كردذ حال اين كس ، و اكر ميل دارذ بسوى خشكى حال او بر ضد اين حال بوذ جنانك « 11 » خداوندش را تشنكى بوذ بسيار « 11 » و آب خوردن زيان ندارذش و قراقر « 2 » و نفخ بسيار نبوذش « 12 » و دايم دهانش « 12 » خشك بوذ و از اغذيهء خشك هم بقوّت و هم بفعل مضرّت يابذ و به آخر كار اين كس بذبول باز كردذ و بدين مقدار بسنده بوذ تا دراز نكردد و مركبات بتوان دانستن از مفردات « 13 » . اكنون باز كرديم « 14 » بياذ كردن مزاج جگر ، جن مزاج جكر معتدل بوذ اخلاط اندر تن معتدل بوذ و كار غذا تمام بوذ « 15 » و خداوندش نيكو كوشت
--> ( 1 ) - م : كهنانه ( 2 ) - م : قراقير ( 3 ) - ف : هم ( 4 ) - ف : افزوده . خويش ( 5 - 5 ) - ف : و با اين ( 6 ) - ف : اندر جنين ( 7 - 7 ) - ف : و اكر آب بيشتر ( 8 ) - از « ف » و « ب ه » و « م » افزوده شد ( 9 ) - ف : و خاصه كه ( 10 ) - ف : يا زقى ( 11 - 11 ) - ف : خداوند او را تشنكى بسيار بوذ ( 12 - 12 ) - ف : و دهانش دايم ( 13 ) - ب ه : اعنى جكر ( 14 ) - ف : باز كردم ( 15 ) - ف : « بوذ » ندارد